Patryk Stec: Jak to się stało, że trafił Pan akurat na lód? Łyżwy nie są w Polsce dyscypliną pierwszego wyboru.
Michał Niewiński: Wielu osobom łyżwy kojarzą się dość egzotycznie albo po prostu z tradycyjnym hokejem. U mnie wyglądało to tak, że cała rodzina regularnie chodziła na ślizgawki w ramach rekreacji. To było weekendowe hobby, sposób na wspólne spędzanie wolnego czasu. Kiedy mama była ze mną w ciąży, wciąż jeździła na łyżwach i rolkach, więc można żartobliwie powiedzieć, że byłem na lodzie jeszcze przed narodzinami. Samodzielnie pierwszy raz założyłem łyżwy, mając rok i dwa miesiące. Trudno to było nawet nazwać stabilnym chodzeniem, a ja już stawiałem pierwsze kroki na lodowisku.
Chodziłem na ślizgawki bardzo regularnie, aż w wieku pięciu lat podczas jednej z takich jazd publicznych wypatrzył mnie trener Dariusz Kulesza. Zaproponował, żebym przyszedł na trening short tracku i sprawdził, czy mi się to podoba. Białystok jest w zasadzie kolebką i prawdziwą świątynią tej dyscypliny w Polsce. Niemal cała kadra narodowa – nawet jeśli reprezentuje obecnie inne barwy klubowe – wywodzi się właśnie stamtąd. Mamy w mieście świetne zaplecze szkolne powiązane ze sportem, więc wszystko potoczyło się bardzo naturalnie. Choć zaczęło się niewinnie, od samego początku miałem w głowie jasny cel: trenuję po to, by pojechać na igrzyska olimpijskie, zdobyć medal i żyć ze sportu.
Został Pan zaproszony na trening, dyscyplina od razu przypadła do gustu i podjął Pan decyzję o regularnych treningach. Co takiego przyciągnęło Pana wtedy do short tracku?
Trudno jednoznacznie wskazać jeden czynnik z tamtych lat. Patrząc z dzisiejszej perspektywy, wyróżnia go coś zupełnie innego niż cechy, o których mówi się najczęściej. Odpowiedzi, że ten sport jest szybki, nieprzewidywalny i polega na bezpośredniej walce bark w bark, są dość banalne – w wielu innych dyscyplinach znajdziemy przecież prędkość, ryzyko i wyścig. Dla mnie wyjątkowy jest sam ślizg. Uwielbiam moment, w którym wychodzę na lód, zdejmuję ochraniacze z płóz i one po prostu niosą. Uczucie sunięcia po tafli jest nie do podrobienia. Za to kocham łyżwiarstwo najbardziej.
Jak wygląda typowy dzień zawodowego łyżwiarza?
Rutyna zależy oczywiście od tego, czy jesteśmy na zgrupowaniu, czy w domu. Każdy dzień zaczyna się porannym wyjściem na lód – przynajmniej jedna sesja na lodowisku odbywa się codziennie. Po południu czeka nas drugi blok treningowy. Wyjątkiem są niedziele, które mamy całkowicie wolne, oraz środy, kiedy zazwyczaj odpoczywamy w drugiej części dnia. Popołudniami plan bywa zróżnicowany: czasami to trening kolarski, innym razem siłownia lub kolejna jednostka na lodzie. Na obozie rytm jest prosty: pobudka, posiłek, lód, powrót, obiad, drugi trening, kolacja i sen. Między zgrupowaniami objętość bywa odrobinę mniejsza, a zajęcia nieco krótsze, jednak całe życie pozostaje w stu procentach podporządkowane sportowemu grafikowi.
Jak bardzo wsparcie sponsorskie takie jak Immergas Next Generation Team pomaga młodemu sportowcowi na kluczowym etapie kariery?
To fundamentalna sprawa. Znam wiele historii zawodników w moim wieku, którym po prostu zabrakło czasu i możliwości na rozpędzenie kariery. Ten czas dramatycznie się kurczy, gdy brakuje stabilizacji finansowej. Wielu utalentowanych ludzi musiało przedwcześnie zrezygnować ze sportu, bo nie byli w stanie utrzymać się z samej pasji. Mam 23 lata. Mieszkanie z rodzicami na pewnym etapie jest w porządku, ale dorosły człowiek chce pójść na swoje, wyjść z dziewczyną do kina czy restauracji. Wtedy brak pieniędzy zaczyna doskwierać, tracisz poczucie bezpieczeństwa, tego co będzie jutro.
Mamy pełną świadomość, że short track nie jest dyscypliną, która kreuje milionerów. Chodzi o normalne funkcjonowanie poza lodem. Ten projekt wyróżnia się tym, że to nie jest chłodna, komercyjna kalkulacja nastawiona wyłącznie na szybki zysk marketingowy. To inicjatywa o bardzo ludzkim wymiarze. Nie jesteśmy jeszcze zawodnikami z pierwszych stron gazet, a firma obdarzyła nas ogromnym zaufaniem i wiarą. Zrobili to w okresie pewnej posezonowej stagnacji – jesteśmy świeżo po igrzyskach, a sporty zimowe najczęściej interesują sponsorów dopiero na kilka miesięcy przed kolejną imprezą czterolecia, gdy pompuje się medialny balonik. Więc jakby widać, że jest to prawdziwe wyjście nam na przeciw, prawdziwe zrozumienie naszych bolączek i danie szansy. Tutaj dostaliśmy realną pomoc w drodze po olimpijskie marzenia we Francji. Zarówno dla mnie, jak i dla Hani Mazur oraz Grześka Galicy, te minimum 2 lata spokoju są bezcenne, by móc w Lyonie walczyć o medale.
Czy w Polsce poza wąską grupą medalistów z łyżwiarstwa da się w ogóle wyżyć, czy bez alternatywnych rozwiązań byłoby to niemożliwe?
To bardzo złożona kwestia. W naszym kraju mamy znakomite rozwiązanie systemowe, jakim jest połączenie kariery sportowej ze służbą wojskową. Sam jestem żołnierzem Centralnego Wojskowego Zespołu Sportowego. Reprezentuję wysoki poziom sportowy i zarabiam dzięki wynikom, ale w sporcie wyczynowym wystarczy jedno potknięcie, kontuzja czy gorszy sezon na mistrzostwach świata lub Europy, by z dnia na dzień stracić stypendium państwowe.
Gdyby nie mundur i kontrakty sponsorskie, sportowiec po słabszym starcie zostaje bez środków do życia, bo ministerialne stypendia są przyznawane zazwyczaj tylko na dwanaście miesięcy. Służba ojczyźnie to po pierwsze wielka duma, a po drugie kluczowe zabezpieczenie socjalne. Pozwala spać spokojnie z pewnością, że pierwszego dnia miesiąca na konto wpłynie wynagrodzenie za wykonaną pracę. Na świecie z samego łyżwiarstwa żyją tylko jednostki ze ścisłej czołówki globu.
Wspomniał Pan o Hannie Mazur i Grzegorzu Galicy. Tworzycie w programie trójkę młodych sportowców. Mieliście już okazję wymieniać się doświadczeniami?
Tak, doskonale się znamy. Z Hanią byłem na kilku zgrupowaniach, ponieważ ona z powodzeniem łączy starty na torze krótkim i długim – w tym sezonie trenowała z główną kadrą short tracku. Z Grześkiem również złapaliśmy kontakt. Oboje są na etapie trudnego przejścia z wieku juniora do seniora. Ja ten proces mam już za sobą, zdążyłem okrzepnąć w seniorskiej stawce i zacząłem regularnie osiągać wartościowe rezultaty.
Wiem dokładnie, co teraz przeżywają. Chętnie dzielę się z nimi wiedzą i doświadczeniem, bo to nie jest żadna tajemna magia, a jak mogę to chcę pomóc. Przeskok do seniora w łyżwiarstwie bywa brutalny. Nie ma kategorii młodzieżowca ani U23 – kończysz osiemnaście lat i natychmiast rzucają cię na głęboką wodę prosto pod koła najlepszych zawodników świata. W takim momencie stabilne zaplecze sponsorskie jest kluczem do przetrwania.
Czy dołączenie do programu sponsorskiego Immergas oznacza, że do kolejnych igrzysk przygotowuje się Pan już z całkowicie czystą głową?
Dokładnie tak. Współpraca zdjęła ze mnie cały stres organizacyjny i egzystencjalny. Mogę skupić się wyłącznie na treningu. Moja trenerka powtarza, że mam się o nic nie martwić – moim jedynym zadaniem jest pojawić się na lodzie, wykonać założoną pracę najlepiej, jak potrafię, wrócić do hotelu i regenerować siły. Taki komfort psychiczny pozwala zbudować optymalną dyspozycję na igrzyska we Francji.
Patrząc chłodnym okiem: jaki jest Pana sportowy cel na te igrzyska?
Medal. Zdecydowanie medal. Przed igrzyskami w Mediolanie również trenowałem z myślą o podium, jednak nie wszystko potoczyło się po mojej myśli. Nie trafiłem z optymalną dyspozycją w najważniejszym momencie – z perspektywy czasu widzę, że najwyższa forma przyszła po prostu za wcześnie. W karierze każdego sportowca zdarzają się momenty zacięcia i dołki formy. Najważniejsze to zachować wtedy chłodną głowę i konsekwentnie powtarzać z pozoru nudne, codzienne nawyki treningowe. Wiem, jak z takich kryzysów wychodzić, bo sam to przeszedłem i wróciłem na wysoki poziom.
Czego dzisiaj najbardziej Panu brakuje w kontekście przygotowań olimpijskich? Sprzętu, zaplecza, a może infrastruktury?
Brakującym elementem jest nowoczesny tor lodowy w Zakopanem. Holandia na ostatnich igrzyskach była potęgą w klasyfikacji medalowej niemal wyłącznie dzięki łyżwiarstwu. Mają wybitne sukcesy i zdrowe, aktywne społeczeństwo, ponieważ posiadają bezkonkurencyjną infrastrukturę, na czele z legendarnym Thialf w Heerenveen.
W Polsce wciąż brakuje nam obiektu, w którym całe zaplecze byłoby skupione pod jednym dachem. W Białymstoku mamy lodowisko, ale brakuje na nim nowoczesnego, bezbandowego systemu materacy spiętych pasami (tzw. system borderless), który gwarantuje odpowiednią amortyzację. Przy prędkościach przekraczających 50 km/h każdy upadek na tradycyjną bandę hokejową niesie ogromne ryzyko ciężkiej kontuzji. Dopóki nie będziemy mieli w kraju bezpiecznego, w pełni przystosowanego obiektu, musimy nieustannie jeździć na zgrupowania zagraniczne. Pod względem sztabu szkoleniowego, opieki i sprzętu nie brakuje nam niczego. Kuleje wyłącznie baza treningowa.
Sporty zimowe w Polsce mają jednak potencjał na duży przełom w najbliższym czteroleciu.
Zdecydowanie. Mamy świetnych skoczków narciarskich, rewelacyjnych snowboardzistów – liczę, że Grzegorz w biathlonie również pokaże klasę w rywalizacji seniorskiej, bo na poziomie juniorskim już błyszczy. Łyżwiarstwo ma dziś potężne fundamenty. Short track w minionym czteroleciu prezentował się znakomicie, choć na ostatniej prostej przed igrzyskami przytrafił się nam dołek. Długi tor rośnie w siłę dzięki takim zawodnikom jak Damian Żurek, Kaja Ziomek czy Władimir Semirunni, a za nimi idzie bardzo mocna młodzież. Z dwóch ostatnich edycji igrzysk w Pekinie i Mediolanie polskie sporty zimowe przywiozły za mało krążków. Wierzę, że we Francji przełamiemy tę niemoc i łyżwiarze wreszcie odczarują zimowe igrzyska.
Brakuje nam w takim razie tylko dwóch rzeczy: krytej hali z prawdziwego zdarzenia i chwili oddechu w systemie finansowania?
Tak. W polskim sporcie system zmusza zawodnika do nieustannego zdobywania punktów i medali rok w rok, byle tylko zachować płynność finansową. Czasami organizm po wyczerpującym cyklu olimpijskim potrzebuje chwili resetu i podleczenia urazów. W obecnych realiach zawodnik nie może odpuścić startu na mistrzostwach Europy czy świata, bo natychmiast straci ministerialne stypendium, a roczne umowy sponsorskie nie zostaną przedłużone. Dlatego tak bardzo doceniam stabilną, dwuletnią umowę z opcją przedłużenia, jaką zaoferował Immergas. To projekt oparty na partnerskim zaufaniu do młodych ludzi, a nie na krótkowzrocznej presji. Dzięki temu możemy spokojnie pracować na wynik.
