NAC Breda pielęgnuje pamięć o polskich wyzwolicielach
W piątek 23 października, przy okazji spotkania NAC Breda z Heracles Almelo, stadion Rat Verlegh stał się miejscem upamiętnienia polskich żołnierzy, którzy wyzwolili Bredę spod niemieckiej okupacji. Oficjalną datą wyzwolenia miasta jest 29 października 1944 roku.
W wydarzeniu uczestniczyli polscy goście, wśród nich Jakub Stefaniak, sekretarz stanu i zastępca szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Na stadionie pojawiły się polskie flagi, a część kibiców przyniosła specjalną flagę upamiętniającą wyzwolenie, zaprojektowaną w 2024 roku z okazji 80. rocznicy wydarzeń. Dla NAC Breda pamięć o polskich żołnierzach nie ogranicza się do corocznych uroczystości. Klub podkreśla, że historia wyzwolenia miasta jest istotną częścią lokalnej tożsamości, z którą identyfikują się również kibice.
Decyzja generała Maczka pomogła ocalić historyczną zabudowę
Szczególne znaczenie ma sposób, w jaki polskie wojska przeprowadziły operację wyzwolenia Bredy. Generał Stanisław Maczek zdecydował, że miasto nie zostanie zrównane z ziemią w wyniku przygotowania artyleryjskiego. Dzięki temu udało się uniknąć rozległych zniszczeń, a historyczne centrum, kościoły i charakterystyczna panorama Bredy przetrwały.
Gijs Kluft, związany z działalnością kibicowską NAC, podkreślił, że zachowane dziedzictwo miasta jest jednym z powodów, dla których pamięć o polskich wyzwolicielach pozostaje tak ważna dla klubu i jego społeczności.
Dzień po spotkaniu z Heracles Almelo NAC odwiedzili także polscy biegacze, którzy pokonują trasę śladami generała Maczka i jego dywizji, począwszy od Normandii do Wilhelmshaven. Wśród nich był Piotr Pątko, wnuk Stanisława Pątki, jednego z polskich żołnierzy uczestniczących w wyzwalaniu Europy Zachodniej. Biegacze odwiedzili stadion, a następnie Maczek Memorial, poświęcone pamięci generała i polskich wyzwolicieli.
Od „Dzięki” do „Pamiętamy”. Kibice tworzą własną tradycję
Ważną rolę w podtrzymywaniu pamięci odgrywają kibice NAC Breda. W 2019 roku, podczas obchodów 75. rocznicy wyzwolenia miasta, na trybunie B-Side pojawiła się ogromna oprawa z napisem „Dzięki”. Transparent o wymiarach około 60 na 24 metry zawierał nazwiska około 300 poległych polskich żołnierzy. Tego wieczoru stadion symbolicznie nazwano także imieniem Stanisława Maczka.
Pięć lat później, w 2024 roku, z okazji 80. rocznicy wyzwolenia przygotowano kolejną wielkoformatową oprawę. Na trybunie honorowej rozwinięto płótno o wymiarach 106 na 21 metrów z napisem „Pamiętamy”. Litery wypełniono historycznymi zdjęciami polskich wyzwolicieli. Projekt zrealizowano dzięki zaangażowaniu grup kibicowskich Fr0nt76 i Breda Loco’s oraz wolontariuszy.
Obie inicjatywy pokazują, że upamiętnianie historii stało się elementem kultury kibicowskiej NAC. Symbole obecne na trybunach łączą pamięć o poległych z tożsamością klubu i miasta.
Historia jako element tożsamości klubu
Działania NAC Breda można postrzegać również jako przykład społecznej roli klubu sportowego. Stadion w tym przypadku staje się także przestrzenią spotkań społeczności lokalnej, przekazywania pamięci historycznej i budowania relacji międzypokoleniowych. Ważne jest także międzynarodowe znaczenie tej inicjatywy. Wspólna pamięć o wyzwoleniu Bredy tworzy trwały pomost między Polską a Holandią, a udział polskich gości i potomków żołnierzy nadaje obchodom osobisty wymiar.
82 lata po wydarzeniach z października 1944 roku NAC Breda i jej kibice nadal podkreślają, że wkład polskich żołnierzy pozostaje częścią historii miasta. Tegoroczne obchody po raz kolejny pokazały, że piłka nożna może być przestrzenią pielęgnowania pamięci i wzmacniania więzi wykraczających daleko poza sportową rywalizację.
82 jaar geleden werd Breda bevrijd door de Polen 🇵🇱💛🖤
Dziękujemy! Voor altijd dankbaar 🙏
#NACpraat https://t.co/f6hGCdi1bf
— NAC Breda 💛🖤 (@NACnl) October 29, 2026
Źródło: NAC Breda / Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
