Ustawa o sporcie z dnia 25 czerwca 2010 r., która zastąpiła ustawę o kulturze fizycznej z 1996 r., stanowi podstawowy akt normatywny regulujący funkcjonowanie sportu w Polsce. Pełni ona rolę swoistej „konstytucji sportu”, wyznaczając ramy prawne działania podmiotów sportowych, w tym związków sportowych, klubów oraz zawodników, będąc fundamentem systemu prawa sportowego w Polsce oraz punkt odniesienia dla regulacji szczegółowych.
13 marca Sejm jednogłośnie uchwalił nowelizację ustawy o sporcie, której celem jest wprowadzenie rozwiązań zmierzających do poprawy sytuacji zawodniczek, a także sędziów sportowych.
Większe wsparcie dla zawodniczek w ciąży i po porodzie
Jednym z kluczowych obszarów nowelizacji jest kwestia ochrony praw zawodniczek w okresie macierzyństwa. Dotychczas obowiązujące przepisy przewidywały, że członkinie kadry narodowej po urodzeniu dziecka otrzymują stypendium sportowe w wysokości 50% przez okres sześciu miesięcy. Rozwiązanie to stawiało zawodniczki w mniej korzystnej sytuacji w porównaniu do kobiet zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Nowelizacja zakłada wydłużenie okresu pobierania stypendium do jednego roku oraz podwyższenie jego wysokości do 81,5% dotychczasowego świadczenia.
Ponadto projekt przewiduje wypłatę stypendium w pełnej wysokości w okresie ciąży, a także uregulowanie sytuacji szczególnych, takich jak poronienie, urodzenie martwego dziecka czy śmierć dziecka. Analogiczne rozwiązania mają zostać wprowadzone również w odniesieniu do stypendiów przyznawanych przez jednostki samorządu terytorialnego.
Sędzia sportowy pod ochroną jak funkcjonariusz publiczny
Drugim istotnym elementem nowelizacji jest wzmocnienie ochrony prawnej sędziów sportowych. W poprzedniej kadencji parlamentu do Senatu wpłynęła również dotycząca wzmocnienia ochrony prawnej sędziów sportowych autorstwa m.in. Rafała Rostkowskiego. W odpowiedzi na liczne incydenty naruszające nietykalność cielesną oraz godność osobistą sędziów zjawiska projekt przewiduje wprowadzenie art. 38a, zgodnie z którym sędzia sportowy podczas prowadzenia zawodów będzie korzystał z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariusza publicznego. Oznacza to, że czyny skierowane przeciwko sędziom, takie jak naruszenie nietykalności cielesnej, czynna napaść czy znieważenie, będą podlegały kwalifikacji na podstawie przepisów Kodeksu karnego dotyczących funkcjonariuszy publicznych (art. 222, 223 i 226 k.k.).
W ten sposób zaostrzona zostanie odpowiedzialność karna osób, które dopuszczają się zamachów na sędziów wykonujących swoje obowiązki, co powinno spowodować zmniejszenie liczby tego typu incydentów. Warto podkreślić, że na mocy nowych przepisów sędziowie nie uzyskają statusu funkcjonariuszy publicznych, lecz będą po prostu korzystać z analogicznej ochrony. Zmiana ta ma również istotne znaczenie procesowe, gdyż przestępstwa te będą ścigane z urzędu, a nie jak dotychczas z oskarżenia prywatnego. Czy zmiana będzie efektywna? Czas pokaże.
Nowe przepisy dotyczące związków
Nowelizacja przewiduje także doprecyzowanie zasad przekształcania związków sportowych w polskie związki sportowe. Dotychczasowa praktyka orzecznicza sądów rejestrowych prowadziła do rozbieżności interpretacyjnych, polegających na traktowaniu utworzenia PZS jako powstania nowej osoby prawnej. Projektowane zmiany mają jednoznacznie wskazać, że mamy do czynienia z przekształceniem już istniejącego podmiotu, a nie z jego ponownym utworzeniem. Wprowadzenie tej regulacji ma na celu uproszczenie procedur oraz zapewnienie zgodności praktyki z założeniami ustawodawcy.
Sądy, odmawiając wpisu do KRS, wskazywały, że przepisy ustawy o sporcie nakładają obowiązek niejako utworzenia nowej osoby prawnej, co jest sprzeczne z założeniami ustawy o sporcie. Należy bowiem wskazać, że PZS powstają w wyniku przekształcenia związku sportowego (wnioskodawcy) w PZS, bez konieczności tworzenia nowego, odrębnego podmiotu.
Ustawa będzie teraz rozpatrywana przez Senat i po pozytywnym rozpatrzeniu trafi na biurko prezydenta Zgodnie z projektowanymi przepisami ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
